AIVD waarschuwt voor naamloze partijen: zo krijgt politieke verdachtmaking een overheidsstempel

In dit artikel:

Het opiniestuk uit De Dagelijkse Standaard uit scherpe kritiek op het nieuwe rapport *Achter de façade* van de AIVD en de NCTV. Volgens de auteur bemoeien de veiligheidsdiensten zich steeds nadrukkelijker met het politieke debat en worden zij gebruikt om rechtse oppositie verdacht te maken.

Aanleiding is een passage op pagina 24, waarin de AIVD schrijft dat rechts-extremisten hebben geprobeerd door te dringen tot meerdere uiterst rechtse partijen, onder meer via lidmaatschappen, functies en lokale kieslijsten. Het rapport noemt daarbij geen partijen, personen, gemeenten of concrete strafbare feiten. Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel waarschuwde na de publicatie dat de normalisering van rechts-extremisme toeneemt en verwees naar online platforms, podcasts, demonstraties en de politiek.

De auteur verwijt de diensten dat zij met algemene en anonieme beschuldigingen een collectieve verdenking creëren. Volgens het stuk worden enkele kleine groeperingen, waaronder White Lives Matter, de Geuzenbond en Active Club Dietsland, wel genoemd, maar probeert de AIVD deze organisaties via associatie te verbinden aan het bredere rechtse politieke en journalistieke landschap. Forum voor Democratie, de PVV en verschillende rechtse media worden volgens het opiniestuk niet in het rapport genoemd.

Ook het begrip ‘façadepolitiek’ krijgt kritiek. Daarmee beschrijven de diensten volgens het artikel de mogelijkheid dat extremisten zich gematigd voordoen om hun overtuigingen te verbergen. De schrijver vindt dat dit concept iedere rechtse politicus of commentator verdacht kan maken, zelfs wanneer die geweld afwijst en zich aan de wet houdt. NCTV-directeur Marc Kuipers riep de samenleving bovendien op extremistische taal te herkennen en zulke boodschappen geen podium te geven; volgens de auteur kan dit leiden tot uitsluiting door instellingen, media en andere organisaties.

Tegelijk benadrukt het rapport volgens het stuk dat opvattingen over migratie, nationale soevereiniteit en de islam op zichzelf legitiem zijn en dat demonstreren tegen asielbeleid een grondrecht is. De auteur concludeert dat concrete strafbare feiten via justitie moeten worden vervolgd, maar dat vage rapportages zonder namen volgens hem vooral politieke polarisatie en censuur in de hand werken.