Chatbots geven massaal stemadvies, maar vergeten deze politieke partijen: 'Scheef beeld van lokale landschap'

In dit artikel:

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) waarschuwt kiezers om AI-chatbots niet te gebruiken als stemhulp voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026. Onderzoek van de toezichthouder naar populaire chatbots laat zien dat deze systemen lokale partijen vrijwel niet noemen — in minder dan 1% van de stemadviezen — terwijl lokale partijen bij gemeenteraadsverkiezingen eerder meer dan 30% van de stemmen haalden. Daardoor ontstaat volgens de AP een vertekend beeld van het politieke aanbod.

De AP vond verder dat chatbots vaak wél direct stemadvies geven: in ongeveer 31% van de gevallen pleiten ze duidelijk voor één partij, en slechts in 7% weigeren ze advies te geven. Soms verwerken de systemen ook irrelevante gegevens zoals de woonplaats van de gebruiker, wat de uitkomst kan beïnvloeden. Eerdere zorgen na de landelijke verkiezingen zijn dus nog niet weggenomen; aanbieders hebben geen beperkingen ingesteld om stemadvies te blokkeren.

Omdat systemen die stemgedrag kunnen beïnvloeden onder de Europese AI-verordening als hoog-risico worden gezien, roept de AP bedrijven op hun chatbots zodanig aan te passen dat ze geen stemadvies geven. Kiezers raadt de toezichthouder aan gebruik te blijven maken van erkende stemhulpen zoals StemWijzer of Kieskompas, en niet blind te vertrouwen op AI-suggesties.