Formatie na gemeenteraadsverkiezingen | Grootste partij in Rijswijk buitenspel gezet
In dit artikel:
Nu de gemeenteraadsverkiezingen achter de rug zijn, is in veel Zuid-Hollandse gemeenten de formatie gestart: partijen gaan onderhandelen over nieuwe colleges van burgemeester en wethouders. Onderstaand de belangrijkste ontwikkelingen per gemeente en de hoofdrolspelers.
Rijswijk
In Rijswijk proberen Rijswijks Belang, Beter voor Rijswijk, Wij. Rijswijk, VVD en CDA samen een college te vormen. Opmerkelijk is dat de grootste partij, Rijswijks Belang (die zich beklaagt dat zij “na een gesprek al aan de kant gezet” wordt), voorlopig buiten beschouwing blijft; eerder streefde een andere combinatie met GroenLinks‑PvdA (dat nu verdergaat als Pro Rijswijk) naar formatie, maar die gesprekken mislukten. Pro Rijswijk wil zelf een college met Beter Rijswijk, D66 en Wij.Rijswijk en hoopt voor de zomer een akkoord te presenteren.
Den Haag
D66 heeft besloten in gesprek te gaan met Hart voor Den Haag over een nieuw college, na druk van verkenner Ahmed Aboutaleb. Aboutaleb, oud-burgemeester van Rotterdam, accepteerde bovendien de opdracht om de formatie in Den Haag te leiden. Hij adviseerde Hart voor Den Haag en D66 samen te werken, een ongebruikelijke combinatie die volgens hem na de verkennende gesprekken de meest logische is. Hart voor Den Haag staat positief, D66 was aanvankelijk terughoudend.
Westland
In Westland gaan Westland Verstandig (grootste partij), CDA, VVD en D66 proberen een coalitie te smeden. Nummer drie, GemeenteBelang Westland, valt daarmee voorlopig buiten. Als die poging strandt, is een tweede fase voorzien waarin GemeenteBelang alsnog kan worden betrokken.
Gouda
Verkenners bevelen in Gouda een breed “samenlevingsakkoord” aan: een nieuw soort bestuur waarin inwoners meer directe inbreng geven op hoofdlijnen, aangedragen door Leefbaar Gouda. Meerdere partijen (onder meer D66, ChristenUnie, VVD en Partij voor de Dieren) zouden interesse hebben. Over dit voorstel wordt na het paasweekend gedebatteerd.
Nieuwkoop
Informateur Gert‑Jan Schotanus concludeert dat Samen Beter Nieuwkoop en VVD samen een kabinet kunnen vormen; die twee waren de afgelopen vier jaar al partners en behaalden samen 13 van de 21 zetels. Wel moet er gewerkt worden aan onderlinge verhoudingen.
Pijnacker‑Nootdorp
Eerlijk Alternatief, CDA, Progressief Pijnacker‑Nootdorp en VVD worden gezien als de meest logische combinatie: samen 20 zetels, onderling vertrouwen en stabiliteit volgens verkenner Wendy Verkleij. Eerlijk Alternatief, als grootste partij, wil mogelijk twee wethouders leveren.
Hillegom
Na acht jaar lijkt het CDA het college te verlaten. BBH (winnaar) zoekt samenwerking met D66 en Bloeiend Hillegom om een stabiele coalitie te vormen; D66 staat positief tegenover beide lokale partijen, waardoor een nieuw college zonder CDA in zicht komt.
Leiderdorp en Midden‑Delfland
In Leiderdorp verkennen Pro (voormalig GroenLinks‑PvdA), D66 en CDA een coalitie. In Midden‑Delfland onderhandelen de twee grootste partijen, Mijn Partij en VVD, over een nieuw bestuur.
Delft
Delft is de eerste grotere stad in de regio waar duidelijk is welke partijen gaan formeren: GroenLinks‑PvdA (Pro), D66 en STIP willen samen een college vormen; ChristenUnie valt daardoor buiten.
Kort samengevat: veel lokale combinaties zijn in beweging, soms met verrassende verbindingen tussen landelijke- en lokale partijen, en met Ahmed Aboutaleb als opvallende speler in Den Haag. De komende weken moeten uitwijzen welke samenstellingen standhouden en welke gemeenten hun coalities vóór de zomer rond hebben.