Het asieldebat is gekaapt

In dit artikel:

Bewoners die vrezen voor hun veiligheid wanneer in hun buurt een asielzoekerscentrum (azc) gepland is, reageren volgens het artikel volkomen begrijpelijk. Tegelijkertijd is er de afgelopen weken in meerdere plaatsen – onder andere Loosdrecht, Apeldoorn, Uithoorn en IJsselstein – zichtbaar verzet geëxplodeerd in de vorm van massale demonstraties en oproerachtige acties. Op sommige locaties kwamen dagelijks honderden betogers bijeen; op landelijk niveau melden politieke tegenstanders van het huidige beleid dat er sprake zou zijn van een ‘asielcrisis’. Rechtse partijen, met Geert Wilders en de PVV voorop, hebben oproepen gedaan tot protesten tegen de spreidingswet, de wet die gemeenten verplicht mee te werken aan een evenredige verdeling van asielzoekers.

Het debat rondom die wet raakt een gevoelige snaar: omwonenden maken zich zorgen en veel burgemeesters en lokale politici worstelen met de vraag hoe ze een democratisch tot stand gekomen verplichting moeten uitvoeren terwijl de gemoederen verhit zijn. De schrijver van het stuk wijst er echter op dat het politieke discours al jaren grotendeels is gekaapt door rechtse partijen die vluchtelingen en asielzoekers in brede, vaak eenzijdige bewoordingen afschilderen. Die partijen boekten tijdens recente gemeenteraadsverkiezingen winst door de onvrede aan te wakkeren en hebben daarmee angsten versterkt.

Feiten die tegen die retoriek ingaan worden genoemd: Nederland is niet per se het meest aantrekkelijke land voor asielzoekers; sommige buurlanden vangen significant meer op; en het aantal asielaanvragen daalt juist sinds 2023. Desondanks erkent het artikel dat de uitvoering van de spreidingswet verbeterd kan worden.

Cruciaal is volgens de auteur dat gewelddadige relschoppers niet de overhand krijgen. De oproerige acties vertragen en compliceren de al zwaardere asielketen zonder de instroom te verminderen. De oproep is daarom om dergelijke verstoringen snel te onderbinden en plegers aan te pakken, terwijl politici en opiniemakers duidelijk afstand nemen van geweld en intimidatie — zwijgen betekent instemmen, aldus de strekking.

Tegelijkertijd wordt gehoopt dat het komende Europese Migratiepact (verwacht vanaf half juni) strenger grensbeleid kan brengen. Voor christelijke politici en andere morele leiders luidt de aanbeveling tweeledig: werk aan bestuurbaarheid en menswaardige opvang; wees tegelijk barmhartig en houd vast aan de verplichting een veilige haven te bieden aan vluchtelingen.