Kabinet-Jetten laat Nederlander stikken: Buurlanden verlagen energiebelasting, wij betalen de absolute hoofdprijs
In dit artikel:
De columnist hekelt het kabinet van premier Rob Jetten omdat het volgens hem niet ingrijpt terwijl energieprijzen door de spanningen in het Midden-Oosten sterk omhoog schieten. Waar buurlanden volgens het stuk al belastingmaatregelen nemen — Italië verlaagde bijvoorbeeld de accijns op benzine met 25 cent en meerdere EU-landen voeren bezwaar tegen Europese CO2-prijzen — blijft Nederland passief, zo luidt de kritiek. De Telegraaf zou Jetten hebben geciteerd dat hij eerst wil afwachten hoe lang het conflict met Iran duurt en wat het effect op de prijzen wordt.
Cijfers van energievergelijker Gaslicht.com worden aangevoerd om de situatie te onderbouwen: een gemiddeld Nederlands jaarcontract zou in enkele weken met bijna €600 stijgen tot €2.260. In Duitsland zou een vergelijkbare stijging slechts €265 bedragen en Belgen merken veel minder door vertraagde prijsaanpassing en anders belastingbeleid. Volgens de analyse betaalt een Nederlandse huishouden bijna het dubbele van een Belg voor verwarming. Als belangrijke oorzaak worden de hoge Nederlandse heffingen genoemd: 21% btw op energie versus 6% in België en 19% in Duitsland. Tijdens de energiecrisis van 2022 werd de btw tijdelijk verlaagd naar 9%; Gaslicht-directeur Ben Woldring pleit erop dat kabinet óf tijdelijk óf permanent de btw kan verlagen of energie niet langer als luxe goed te beschouwen.
De tekst kijkt ook verder: zelfs bij een diplomatieke de-escalatie verwacht Woldring dat beschadigde infrastructuur in het Midden-Oosten nog lang voor hogere olie- en LNG-prijzen zal zorgen. Als beleidsadvies staat in het artikel onder meer een oproep om Groningen-gas weer volop in te zetten om Nederland onafhankelijker te maken.
Naast economische kritiek bevat het stuk politieke en culturele oproepen: het stelt dat scholen te veel ‘lhbt-propaganda’ en expliciet materiaal verspreiden (verwijzend naar de Week van de Lentekriebels en materiaal van stichting Rutgers) en roept lezers op petities te tekenen om dit te stoppen. Die campagne wordt als onderdeel van een bredere verontwaardiging tegen wat de auteur ziet als een elitaire Haagse kaste gepresenteerd.
Context: Nederland heeft inderdaad relatief hoge energieheffingen en accijnzen vergeleken met sommige buurlanden, en belastingverlagingen werden eerder gebruikt als crisismaatregel. Tegelijk zijn energieprijzen door internationale marktfactoren en geopolitieke risico’s lastig op korte termijn te sturen; langdurige beleidskeuzes (zoals belastingtarieven of gaswinning) vragen politieke afwegingen rond inkomsten, klimaatdoelen en veiligheid.