Liveblog gemeenteraadsverkiezingen | Lokale partijen groeien; verlies voor GroenLinks-PvdA, SP en CU

In dit artikel:

Lokale partijen boeken recordwinst en worden overal zichtbaar
Bij de gemeenteraadsverkiezingen zijn alle voorlopige uitslagen binnen: lokale partijen hebben hun opmars voortgezet en behaalden samen 3.391 raadszetels — het hoogste aantal ooit. Ongeveer 34 procent van de stemmers gaf de voorkeur aan een lokale lijst. In de regio werden in dertien gemeenten lokale partijen de grootste: Lisse, Midden‑Delfland, Kaag en Braassem, Nieuwkoop, Krimpenerwaard, Alphen aan den Rijn, Westland, Pijnacker‑Nootdorp, Hillegom, Noordwijk, Katwijk, Waddinxveen en Den Haag.

Grote verschuivingen tussen landelijke partijen
Op nationaal niveau lijden sommige landelijke partijen flink verlies terwijl anderen winnen. De fusiepartij GroenLinks‑PvdA verloor het meeste zetels in absolute termen (1059 zetels, 139 minder dan bij de vorige lokale verkiezingen). De SP is verhoudingsgewijs de grootste verliezer: de socialisten kwijtraken bijna vier op de tien raadszetels en komen uit op ongeveer 103 zetels. Ook ChristenUnie noteert een sterk verlies (van 302 naar 211 zetels). Aan de andere kant profiteert Forum voor Democratie van een sterke doorbraak (van 55 naar 299 zetels). VVD en D66 winnen eveneens, terwijl het CDA terrein verliest.

Den Haag: winst voor Hart en lastige formatie
In Den Haag is Hart voor Den Haag van Richard de Mos de grootste geworden, wat leidt tot optimistische reacties onder aanhangers in de stad. Tegelijk is het vormen van een stabiele coalitie geen eenvoudige opgave: in theorie zijn meerderheden mogelijk met zowel D66 als GroenLinks‑PvdA, maar er bestaan inhoudelijke en politieke verschillen tussen De Mos en deze potentiële partners. De PVV en Haagse Stadspartij verdwijnen uit de Haagse raad; hun raadszetels waren klein maar het verlies geeft aanleiding tot reflectie bij de betrokkenen.

Spannende, kleine marges in enkele gemeenten
Enkele uitslagen waren uiterst krap. In Zuidplas bedraagt het verschil tussen de nummers één en twee slechts zeven stemmen (op ruim 21.600 uitgebrachte stemmen). In Kaag en Braassem scheelt het tussen de twee grootste lijsten 31 stemmen. Zulke kleine marges kunnen tot hertellingen en langdurige onderhandelingen leiden.

Regionale winnaars en lokale dynamiek
- Delft: GroenLinks‑PvdA wordt de grootste partij (9 zetels) en viert dit als een mandaat om door te besturen.
- Leiden en Gouda: GroenLinks‑PvdA blijft in beide steden de grootste, maar verliest zetels en ziet de formatie ingewikkelder worden door veel kleine fracties.
- Westland: geen grote aardverschuiving; Westland Verstandig blijft grootste, terwijl Forum fors groeit en verdriedubbelt.
- Krimpenerwaard en andere plaatsen: FvD komt vaak nieuw of groeit sterk; in Krimpenerwaard komt FvD van niets naar drie zetels.
- Alphen aan den Rijn: Nieuw Elan houdt de koppositie, maar lijsttrekker waarschuwt dat “grootste blijven” moeilijker kan zijn.
- Zoetermeer: PVV groeit van twee naar zes zetels en eist uitvoering van haar programma op.

Brede conclusie
De verkiezingsnacht laat een fragmentatie van het lokale politieke landschap zien: lokaal winnen en nieuwe of opnieuw opkomende landelijke formaties (vooral FvD en PVV op bepaalde plekken) veranderen het beeld. Formatieperikelen en zeer krappe uitslagen in meerdere gemeenten beloven langdurige onderhandelingen en mogelijk hertellingen. Voor coalitievorming betekent de toegenomen versplintering dat veel gemeenten de komende weken moeten puzzelen om stabiele colleges te smeden.