Regels rond melden politieke reclame niet bij iedere lokale fractie met enthousiasme ontvangen: „Nederland regeltjesland"
In dit artikel:
Sinds oktober vorig jaar geldt er nieuwe Europese regelgeving die alle betaalde politieke reclame zichtbaar en traceerbaar moet maken. Betalende partijen en organisaties moeten hun advertenties, radio-spotjes en campagneborden online melden op politiekereclame.nl, met gegevens over opdrachtgever, betalende entiteit, de boodschap en de waarde van de campagne. Doel is meer transparantie tijdens verkiezingen; voor de gemeenteraadsverkiezingen staan nu ruim 1.400 meldingen op de site.
In de praktijk levert dat echter wrijving en onvolledigheid op. Sommige organisaties handelen keurig: de Landelijke Stichting ter bevordering van de Staatkundig Gereformeerde beginselen meldde bijvoorbeeld een korte campagne (16–18 maart) met een waarde van 500 euro waarin vrouwen werden aangespoord niet te stemmen. Andere partijen laten hoge uitgaven zien: de ChristenUnie in Westerkwartier noemt een mediabudget van 30.000 euro voor vijf kanalen, en de SGP in Ridderkerk reserveerde 25.000 euro voor campagnes op zes kanalen.
Tegelijkertijd lijken veel lokale afdelingen de meldplicht niet volledig na te komen. De ChristenUnie en SGP hebben op politiekereclame.nl minder verklaringen staan dan het aantal gemeenten waarin ze meedoen (CU zelfstandig in 130 gemeenten, SGP in 68 plus zo'n dertig combilijsten). Lokale politici en campagneteams noemen onwetendheid over de nieuwe regels, administratieve lasten en verwarring als oorzaken. In Hardenberg bleek een CU-fractie te hebben betaald voor advertenties en borden zonder dit te melden; in Neder-Betuwe koos de SGP bewust voor gratis acties om het invullen van formulieren te vermijden, en een betaalde folder werd aanvankelijk vergeten maar daarna alsnog aangemeld. Bij CU Ommen stopte een bestuursvoorzitter nadat hij geen bevestiging van zijn melding kreeg en van het kastje naar de muur werd gestuurd. Andere afdelingen, zoals SGP Tholen, menen wél binnen de regels te opereren en melden alleen specifieke, beperkte betaalde uitingen.
Er bestaat bovendien onduidelijkheid over welke kosten precies moeten worden opgegeven. Het meldformulier vraagt twee bedragen: de "betaalde mediawaarde" en de "totale waarde" van de campagne inclusief creatie en vergoedingen. Partijen interpreteren die termen verschillend; sommige geven slechts één bedrag (advertentiekosten), andere splitsen mediakosten en totale kosten (bijvoorbeeld 4.000 versus 15.000 euro bij SGP Urk, later aangepast na navraag).
Kortom: de nieuwe verplichting zorgt voor meer inzicht in wie betaalt voor politieke reclame, maar de uitvoering stuit op praktische problemen — onbekendheid met de regels, onduidelijke definities en administratieve hindernissen — waardoor meldingen vaak incompleet of te laat zijn. De meldsite geeft wel een eerste overzicht, maar de cijfers en verklaringen moeten soms nog worden gekalibreerd na aanvullende vragen.