Wageningse wetenschappers kritisch op stikstofplannen kabinet

In dit artikel:

Zes wetenschappers, onder wie Gerard H. Ros en Wim de Vries, plaatsen stevige kanttekeningen bij de stikstof- en landbouwplannen die minister Jaimi van Essen (D66) vrijdag naar de Tweede Kamer stuurde. In een vijf pagina’s tellende reflectie noemen zij de voorgestelde maatregelen voor grondgebondenheid, stikstofuitstoot en bufferzones rond natuurgebieden op meerdere punten onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd.

Hun belangrijkste kritiek richt zich op de zogeheten ‘koeiennorm’: de geplande grens van 2,6 grootvee-eenheden per hectare in 2035. Volgens de auteurs is die norm methodologisch zwak onderbouwd en te weinig gebaseerd op inzicht in de economische gevolgen. Zij zien meer in een streefwaarde binnen een systeem waarin boeren worden gestimuleerd in plaats van strak generiek begrensd.

Ook de bedrijfsspecifieke emissienorm voor melkveehouders krijgt kritiek. Een uniforme grens van 164 gram ammoniak per fosfaatrecht in 2035 zou volgens de wetenschappers slecht aansluiten bij de Europese natuurdoelen en mogelijk leiden tot onnodige economische schade zonder dat de natuur daar daadwerkelijk mee herstelt. Daarnaast vinden zij de door Van Essen genoemde zones van 1000 meter rond vijftien natuurgebieden vooral een politieke keuze; wetenschappelijk zou eerder sprake zijn van een aantoonbaar effect tot ongeveer 250 à 500 meter.

Verder adviseren ze om de rekenkundige ondergrens voor stikstof zo snel mogelijk te verlagen naar 1 mol, en niet te wachten tot eind 2027. Breder gezien stellen de auteurs dat de ministeriële brief heen en weer beweegt tussen twee denkrichtingen: een landelijke, generieke aanpak en een meer regionale benadering die beter zou passen bij natuurherstel. Zij vinden dat de brief op cruciale punten nog te weinig concreet is om de stikstofcrisis echt op te lossen en pleiten daarom voor sterkere provinciale regie en inzet van agrarische collectieven.